Vroeger leerden we op school over Oost-Duitsland, dat achter het IJzeren Gordijn lag en waar je eigenlijk niet mocht komen. En over West-Duitsland, dat wel veel dichterbij lag, maar waar je eigenlijk ook niet hoorde te komen.
In 1989 viel de Berlijnse Muur en snel daarna ook het IJzeren Gordijn. Duitsland beleefde 'die Wende' en werd herenigd. Daarmee ontstond ook een nieuw midden, een nieuw hart. Dat was eigenlijk helemaal niet zo nieuw, want al meer dan 1000 jaar geleden, ten tijde van de eerste Duitse Keizers, was deze streek ook al het hart van het Keizerrijk.
De voormalige Oost-Westgrens loopt dwars door dit gebeied heen. Dat maakt het in vele opzichten interessant: rondom de grens heeft de natuur decennia lang vrij spel gehad en er is nog het een en ander te zien aan overblijfselen van de verschillende regimes.
Een beetje aardrijkskunde:
Dit gebied omvat delen van de 'Länder' Niedersachsen, Hessen, Thüringen en Sachsen-Anhalt.
Het landschap is zeer afwisselend. Er is middelgebergte met de Harz (tot 1140 m hoog) en het Kyffhäuser-gebergte (tot 800 m). Maar u vindt er ook uitgebreide vlakkere streken en brede rivierdalen als die van de Werra en de Saale, waardoor het heerlijk fietsen is.
Dit deel van Duitsland is ook niet erg dicht bevolkt. Grotere steden als Hannover, Kassel en Leipzig liggen buiten ons bereik. Wel vinden we er talloze kleine stadjes en dorpen die - vaak meer dan de grotere steden - hun karakter uit vroeger tiden hebben behouden.
Vanuit Nederland en Vlaanderen rijdt u er gemakkelijk heen in minder dan een dag. Van Utrecht of Antwerpen naar bijv. Nordhausen moet u met een kleine 5 uur rekenen.
Een beetje geschiedenis:
U las hiervoor dat dit gebied al in de vroege Middeleeuwen van belang was. Er was al vroeg mijnbouw, landbouw, handel en er ontstonden hier kloosters, burchten en steden. Rondtrekkende koningen en keizers stichtten er 'Pfalzen', landgoederen waar ze zich met een groot gevolg voor enige tijd op konden houden. Van dat alles is veel bewaard gebleven en nog altijd te zien.
Deze streken speelden een grote rol in de Reformatie en de Verlichting, beginnend met de 'Bauernkrieg' van de 15de en 16de eeuw, via Luther in Wittenberg en de 30-jarige oorlog in de 17de eeuw, tot aan de grote Klassiekers in de 18de eeuw in Weimar.
Ook van de Industriele Revolutie zijn nog sporen te vinden, meer dan in andere sterken waar tijdens WO II zwaar is gebombardeerd. Die bombardementen leidden ook tot het ondergronds bouwen van de V1's en de V2's van 1943-45 bij Nordhausen. Ook daar zijn de resten nog van te zien, evenals die van het bijbehorende KZ Mittelbau Dora.
En tenslotte is hier natuurlijk nog van alles te zien en te horen van 40 jaren DDR en de deling en hereniging van Duitsland.
Een beetje cultuur:
Dit deel van Duitsland hoorde altijd tot het hart van Europa. Vooral de vele vorsten hebben de kunsten gestimuleerd om de eigen macht te demonstreren aan concurrenten en aan de eigen onderdanen. Dat geldt zowel voor de koningen, hertogen en grafen, als voor de bisschoppen van de katholieke an evangelische kerken.
Met name de muziekcultuur heeft hiervan geprofiteerd. Bach heeft zijn hele leven in deze streken gewoond en gewerkt. Maar ook Händel, Liszt, Wagner, Mendelssohn Bartholdy waren grote delen van hun leven hier actief. Ook de Klassieken in de Duitse literatuur als Goethe en Schiller waren hier thuis, net zoals later de filosoof Nietsche.
De klassieke muziekcultuur is hier nog zeer levend. Vele middelgrote steden kennen nog eigen symphonieorkesten en operahuizen, talloze kerken brengen regelmatig concerten.
